|
Sabit Telefon Pazarında ilk Uzak
Mesafe Telefon Hizmeti (Şehirlerarası ve Milletlerarası) lisansları
17 Mayıs 2004 tarihinde verilmiştir. Aynı tarihli Telekomünikasyon
Kurumu'nun 2004/235 sayılı kararı ile C Tipi hizmetlerin 17
Temmuz 2004, B Tipi hizmetlerin 17 Kasım 2004 ve A Tipi hizmetlerin
17 Mayıs 2005 tarihlerinde başlatılması hükme bağlanmıştır.
Ancak bu gün sadece C Tipi hizmet verilebilmekte, B ve A Tipi
hizmetler verilememektedir. Ayrıca Şehiriçi telefon görüşmesine
imkan verecek lisanslar henüz verilmemiştir.
Lisansların verilmesinden sonra
ve hizmetlerin henüz başlamadığı bir safhada, Türk Telekomünikasyon
A.Ş., 1 Ağustos 2004 tarihinde %80'e varan indirimler sloganı
ile SabitHATT olarak adlandırdığı tarife paketlerini açıklamıştır.
Bu tarifeler ile vatandaşa sabit ücretler getirilmiş, rekabetin
olmadığı şehiriçi telefon görüşme ücretlerinde indirim yapılmamış,
ancak rekabete açılan şehirlerarası, milletlerarası ve GSM görüşme
ücretlerinde büyük indirimler yapılmıştır. Bu tarife değişikliğinin
sonucu olarak Türk Telekomünikasyon A.Ş. ye rakip olacak lisanslı
işletmecilerin rekabeti engellenmiştir.
Telefon hizmeti veren yeni işletmecilerin
temel maliyet unsurlarını oluşturan ve piyasada hakim konumda
olan Türk Telekomünikasyon A.Ş.'den almak zorunda oldukları
temel hizmetler şunlardır: Arabağlantı ücretleri, E1 port ücretleri,
Yurtiçi kiralık devre, Yurtdışı kiralık devre, ATM, FR, Metro
Ethernet vb., noktadan noktaya veri iletim amacıyla kullanılan
hizmet tarifeleri vb.
Yeni telefon işletmecilerinin en
önemli maliyetini oluşturan Arabağlantı ücretleri konusunda
Telekomünikasyon Kurumu'nun 16 Eylül 2004 tarihinde aldığı karar
şöyledir;
1.10.2004 tarihinden itibaren Alan İçi: 0,041 YTL/Dak, Alan
Dışı: 0,059 YTL/Dak
1.01.2005 tarihinden itibaren Alan İçi: 0,034 YTL/Dak, Alan
Dışı: 0,051 YTL/Dak
1.10.2005 tarihinden itibaren Alan İçi: 0,020 YTL/Dak, Alan
Dışı: 0,037 YTL/Dak
Ancak Türk Telekomünikasyon A.Ş. bu tarih ve ücretleri uygulamamış,
işletmecilerin Telekomünikasyon Kurumu'na Uzlaştırma başvurması
neticesinde Haziran 2006 tarihinden itibaren 0,020 ve 0,037
YTL/Dak ücretlerini uygulamaya başlamıştır. Halen bu ücretler
yürürlüktedir.
Yukarıdaki gelişmelerin sonucu
olarak, Uzak Mesafe Telefon Hizmeti lisansı almış olan 45 işletmecinin
10 tanesi lisanslarını iptal ettirmişlerdir. Bu gün 11 adet
A Tipi, 15 adet B Tipi, 9 adet C Tipi olmak üzere 35 lisanslı
işletmeci bulunmaktadır. Ancak iş yapma koşulları değişmediği
takdirde en az 10 - 15 işletmecinin daha önümüzdeki 6 ay içerisinde
lisanslarını iptal ettirmeleri beklenmektedir.
Sabit Telefon pazarında Hakim konumda
bulunan Türk Telekomünikasyon A.Ş., tarifelerini Telekomünikasyon
Kurumu'na onaylatmak zorundadır. Telekomünikasyon Kurumu'nun
yayınladığı Tarife Yönetmeliğinde ise aşağıdaki hükümler bulunmaktadır;
İlkeler
Madde 5 - Kurul tarifelerin onaylanmasında aşağıdaki temel ilkeleri
gözetir.
Onaylanacak tarifelerin,
a) Hizmetin etkin olarak sağlanması maliyetine dayandırılması,
b) Serbest rekabet ortamında oluşacak tarifeleri yansıtması,
c) Adil olması ve benzer konumdaki kullanıcılar arasında ayrımcılık
yapmaması,
d) Farklı kullanıcı gruplarının özel durumlarını dikkate alması,
e) Haklı bir gerekçe olmadan bazı hizmetlerin maliyetinin başka
hizmetlerin ücretlerinden desteklenmesi veya karşılanmasına
olanak vermemesi,
f) Telekomünikasyon hizmetleri arzını, teknolojik gelişmeyi
ve yeni yatırımları özendirici olması,
g) Gelişen teknolojik şartlar çerçevesinde uluslararası standartlara
ve ölçeklere yaklaştırılması,
h) Rakip işletmecilerin kendi kullanıcılarına sunacağı telekomünikasyon
hizmetleri için hakim konumdaki veya etkin piyasa gücüne sahip
işletmeciden talep edeceği temel girdi niteliğinde olan telekomünikasyon
hizmetlerinde oluşan fiyatları da dikkate alması,
esastır.
Türk Telekomünikasyon A.Ş. nin
tarifelerinin maliyet bazlı olarak oluşturması için, Telekomünikasyon
Kurumu'nun tanıdığı geçiş süresi 31.12.2006 tarihinde dolmaktadır.
Bu tarihten sonra Türk Telekomünikasyon A.Ş., tüm tarifelerini
maliyet bazlı olarak hazırlamak zorundadır.
Turk Telekomünikasyon A.Ş., hem
mevcut sabit telefon altyapısını işletmekte hem de bu altyapı
üzerinden hizmet vermektedir. Bu hizmetin maliyetinin aynı altyapıyı
aynı tarifelere göre kullanan lisanslı işletmecilerin maliyetinden
farklı olamayacağı açıktır. Türk Telekomünikasyon A.Ş. nin özelleştirilmesine
onay veren Danıştay, altyapının Türk Telekomünikasyon A.Ş. nin
malı olmadığı ve Türk Telekomünikasyon A.Ş. nin sadece sınırlı
süre işletme hakkı olduğunu özellikle belirtmiştir Türk Telekomünikasyon
A.Ş., bu altyapının işletmecisi olarak kendi verdiği hizmetler
için, kendi hizmet bölümlerine daha düşük toptan tarife uygulayamaz.
Altyapı hepimizin kullanımı için Kamu tarafından finanse edilmiş
bir milli varlıktır.
Bu bilgiler ışığında, bundan sonra
yapılması gerekenler şunlardır;
a) Türk Telekomünikasyon A.Ş. nin
yeni tarifeleri mutlaka maliyet bazlı olmalıdır.
b) Mevcut arabağlantı fiyatları buna göre düzenlenmelidir.
c) Serbest rekabet koşullarının oluşturulabilmesi için, Etkin
piyasa gücüne sahip tüm işletmecilerin tarifelerinde, her ne
ad altında olursa olsun, arabağlantı fiyatı+makul kar'dan daha
düşük bir tarife oluşturulmasına izin verilmemelidir.
d) Türk Telekom Telefon hizmetlerinin maliyetini etkileyecek
unsurların büyük çoğunluğunun UMTH operatörleri için de girdi
olduğunun gözönüne alınarak UMTH operatörlerinin Türk Telekom'dan
temin ettiği tüm hizmet ücretleri de gözden geçirilmelidir (E1
port ücretleri, Yurtiçi kiralık devre, Yurtdışı kiralık devre,
ATM, FR, Metro Ethernet vb. noktadan noktaya veri iletim amacıyla
kullanılan hizmet tarifeleri vb.),
ç) UMTH işletmecilerinin diğer maliyetleri de gözönüne alınmalıdır,
d) UMTH işletmecilerine ek bir ruhsat bedeli olmaksızın şehiriçi
görüşme hizmeti sunma hakkı tanınmalıdır,
e) Serbest rekabet koşullarının oluşturulabilmesi için, Lisanslı
işletmecilerin şehiriçi görüşme hizmeti vermeye başlamalarından
önce, Türk Telekomünikasyon A.Ş. nin tarife değişikliğine gitmesine
izin verilmemelidir.
Saygılarımızla,
TELKODER YÖNETİM KURULU
|
