Sevgili Dostlar, Türk Telekom, Mart 2007 den itibaren uygulamaya koyduğu ve kamuoyuna binbir çarpıtma ile sunduğu yeni tarifesini, Danıştay 13. dairesinin verdiği yürütmeyi durdurma kararı ile geri alma hazırlığında.Böylece Hukuk ve kamuyounun, tüketiclerin kararlı ve bilinçli tepkisi sayesinde büyük bir soygun engellenmiş oldu.

Fakat yine de uyanık olmakta yarar var. Kamuoyuna dün yansıyan bilgilere göre, Türk Telekom şehiriçi görüşmelerde standarthatt abonelerine yaptığı %26 oranındaki zammı %16 oranında düşürmeyi planladığını açıkladı.Şehirlerarası ve GSM e doğru yapılan aramalarda Danıştay tarafından durdurulan tarifedeki indirimleri aynen korumayı planladığı anlaşılmaktadır.Aylık sabit ücret adı altında ödenen bedel karşılığında, eski tarife ile ücretsiz kullanıma hak kazanılan konuşma hakkı, günün her saatinde ve her türlü aramada kullanılabilmekte, ayrıca o ay içinde kullanılamayan görüşme hakkı yıl sonuna kadar, bir sonraki aylara devredilebilmekte idi.Konu ile ilgili olarak daha önce dolaşıma soktuğum metinlerde bu konuda ayrıntılı bilgiler sunmuştum.

Türk Telekom'un yeni tarifesinde, şehiriçi ücretlerdeki düşüş yanısıra, ücretsiz konuşma hakkı ile ilgili yapılan düzenlemelerin de geri alınması gerekmektedir. Bu konuda oldukça teknik olan ayrıntılara girmek istemiyorum, fakat Danıştay tarafından yürütülmesi durdurulan tarifenin tüketiciye yüklediği en önemli yüklerden biri de, aylık ücret karşılığında hak kazanılan konuşma hakkının fiilen yok edilmesi anlamına gelecek şekilde, bu hakkın sadece gece saat 22 den sonra ve sadece şebeke içi kullanılması düzenleyen şartlar idi.Ayrıca yaz kış farklı yerlerde ikamet etme oranı çok yüksek olan halkımızın, özellikle köy yerleşimlerindeki halkın büyük ölçüde hak kaybına neden olan yeni düzenleme , ay içinde kullanılmayan ücretsiz görüşme hakkının bir sonraki aya devredilmesi uygulamasının kaldırılması idi.

Oldukça teknik olan nedenlerle, Türk Telekom Danıştay kararından sonra artık ortalamada tüm fiyatlarının ortalama ağırlıklı düzeyini ancak %6 oranında artırabilecektir.Aslında çok tamah çok ziyan getirmiştir.Çapraz subvansiyon yapmadan, yani alternatif operatörleri öldürmek için şehirlerarası görüşmelerde bu ölçüde bir indirime gitmeden ortalamada %20 ler civarında bir artış yapabilme hakkı varken, aşırı tamah nedeniyle yanlış ve kötü niyetli bir tarife hazırlanmış ve bunun bedeli ağır olmuştur. Yeni bir tarife dönemine girilmesi nedeniyle Turk Telekom mevzuat gereğince 2004-2006 yıllarında kullanılmayan zam hakkını kullanamaz duruma düşmüştür.Artık yapılacak zam oranı 2006 yılı fiytları baz alınarak yapılabilecek ve bu oran da en çok %6 civarında olabilecektir.İngiliz uyanıklığı (içimizdeki ingilizler de dahil) hukuk ve tüketcinin uyanık tavrı sayesinde işe yaramamış, tam tersine kendini vurmuştur.

Telekom'un aylık ücretlerde de şehiriçi görüşmelerdekine benzer bir şekilde, iptal edilen tarifeye göre %16 oranında indirimler yapımalıdır.Bu konuda nasıl bir hazırlığın olduğunu şimdilik bilemiyoruz. Ayıca ücretsiz kullanım hakkını yok eden uygulamalar yeni tarifede yer almamalıdır. Diğer durumda hiç şüpheniz olmasın ki,Danıştay yeni tarifeyi de iptal edecektir. Çünkü konu ile ilgili yasa, yönetmelik ve özellikle Ocak 2007 tarihinde yayınlanan yeni Tavan Fiyat Tebliği çok açıktır.

Yeni tarifede, şehiriçi görüşmelerin daha pahalı olmasına neden olan şehiriçi ve şehirlerarası görüşmelerde "ücretlendirme periyodu" farklılığının kaldırılması da zorunludur. Bilindiği gibi şehiriçi görüşmeler 60 saniye ve şehirlerarsı görüşmeler 20 saniyelik zaman aralıkları ile ücretlendirilmektedir. Bunun sonucu şehiriçi bir görüşme 5 saniye de olsa, 20 saniye de olsa 60 saniye olarak ücretlendirilmektedir.Ya da, 61 saniyelik bir görüşme 120 saniye olarak ücretlendirilmektedir.Bu uygulama bazı durumlarda şehiriçi görüşmeleri bırakınız şehirlerarası görüşmelerden pahalı kılmayı, birinci kademe milletler arası görüşmelerden daha pahalı hale getirmiştir.30 saniyelik bir Amerika yada Almanya görüşmesi, üst yada yan komşunuzla yaptığınız 30 saniyelik görüşmeden %50 daha pahalıdır.Bu şekilde ortalamada tüm şehiriçi görüşmeler 30 saniye daha fazla ücretlendirilmektedir. Sırf bu çarpıklık ayrıntılı faturalarda görülmesin diye Türk Telekom abonelere verdiği ayrıntı bilgisinde süre bilgisini vermemektedir.Süre bilgisi verilmediği gibi şehiriçi görüşmeler ile ilgili ayrıntı bilgisi hiç verilmemektedir.Bu çarpıklığın da yeni tarife ile düzeltilmesi ve GSM operatörlerinin standart aboneler için yaptığı uygulamada olduğu gibi, 6 saniyede bir ücretlendirme düzenlemesi getirilmelidir.

Türk Telekom'un 2006 yılı cirosu 7.1 Milyar YTL ve vergi öncesi karı ise, 3,8 milyar YTL dir. Temel gelirlerini piyasada tekel olduğu gelirler ile elde eden ve bu niteliği de düzenleyici kurum olan Telekomünikasyon Kurumu tarafından kabul edilmiş olan bir şirketin, cirosunun %53 ü kar ise burada büyük bir soygun var demektir.Dünyada ana operatörlerde hiçbir telekom şirketinde böyle bir kar oranı yoktur.Yine aynı şekilde hiçbir ülkede şehiriçi görüşme bedeli 4,5 Avro Cent düzeyinde yüksek değildir.Bunun adı soygundur. Özelleşme öncesi dönemde Türk Telekom'un kamu şirketi olması nedeniyle bu durum bir tür vergi gibi yorumlanabilir ve bir tür "anlayış" ile karşılanabilir idi.Fakat artık ödenen vergi "Öger" adında ne olduğu, kim olduğu tam bilinmeyen bir kuruma gitmektedir.Bu durumda sektörün düzenleyici kurumu olan Telekomünikasyon Kurumu'na büyük görev düşmektedir. Danıştay'ın iptal kararı ile zedelenen itibar, makul, adaletli ve piyasa koşulları ile tüketici çıkarlarını dengeleyen, sabit telefon kullanımını artıracak ve halkın GSM görüşmeleri için ödediği 10 milyar doları düşürecek şekilde yeni bir tarife onayı ile tekrar geri kazanılabilir.

Bu uyarılara aykırı şekilde onanacak yeni bir Türk Telekom tarifesinin de akibeti Danıştay tarafından durdurulan tarife ile aynı olacaktır. Bizden şimdiden söylemesi.

Saygılarımla.

Mustafa Kemal Öncel / mk_oncel@yahoo.com